Het Wapen van Lienden (10 december 2017)

Het Wapen van Lienden (10 december 2017)

Als ik langs Het Wapen van Lienden loop of fiets, kijk ik altijd eerst hoe de platanen erbij staan, twee grote jongens zal ik maar zeggen. Geen idee hoelang ze er al staan, maar als ik oude foto’s van Lienden voorbij zie komen staan ze er al (Volgens Adrie Pallada 110 jaar)..

Het Wapen van Lienden, een plek waar ik in de jaren tachtig samen met mijn vriendin Hanny een paar keer per week langs ging om gezellig met vrienden bij te kletsen (o.a. Corina, Gerrit, Tedje, Appie, Chrisje, Funs, de dames van Van Steenis, en zo verder), met Gerrit van Olderen een potje tien over rood spelen op het biljart (Johnny van Zanten was er niet helemaal gerust op, ps Jan van Zanten runde het café voor die tijd) of praten over Lienden met mevrouw Sien Pallanda.

Sinds 1995 runt Triesje Het Wapen van Lienden.

Het Wapen van Lienden is al ruim anderhalve eeuw een begrip in Lienden en omgeving. In de negentiende eeuw was het pand eigendom van de familie Stam, naar wie de zalen tegenwoordig zijn vernoemd. Van hotel tot kleuterschool, van trouwlocatie tot tandartspraktijk: het pand is door de jaren heen voor uiteenlopende doeleinden gebruikt. En ook nu, alweer twintig jaar als eetcafé, nog altijd beeldbepalend voor de dorpskern!

 

>>> LEES MEER OVER HET WAPEN VAN LIENDEN


Deze upload is ingediend door Wander van Laar – Buitenmens met passie voor groen.

Ommerense bos of Ommerse bos of heet het toch anders

Ommerense bos of Ommerse bos of heet het toch anders

Zelf noem ik het altijd het Ommerse bos, maar of dat de goede benaming is weet ik eerlijk gezegd niet. Kom er graag, prachtig stukje “natuur” met een mooie diversiteit aan planten en dieren. De diversiteit is te danken aan baron van Brakell (1788-1865). Je vindt er onder andere een tiental monumentale bomen, maar ook de bosanemoon, kardinaalsmuts, Gelderse roos, Taxus, klimop en zelfs ook de buxus. De bomen met namen o.a. uit de Tweede wereld oorlog zijn helaas verdwenen, vond het altijd leuk om de geschiedenis van dit bosje terug te lezen op die dikke stammen. Door de toepassing van de grote diversiteit aan planten, de verschillende hoogtes van de grondslag en het daardoor ontstaande droge en natte plekken is het een ideaal plekje geworden voor een mooie diversiteit aan dieren. Naast de damherten en de pauwen in het kleine hertenkamp kun je er o.a. de volgende dieren tegenkomen: De kleine, middelste en grote Bonte specht, Groene – en Zwarte specht, Kamsalamander, Vuursalamander, Groene en Bruine kikker, Boommarter, Egel, Konijn, diverse mezensoorten, Boomkruiper, Boomklever, Appelvink, Groenlingen, Sijzen, Bosuil, Steenuil en ga zo maar verder. Vooral nu een prachtig plekje om naar de zang van vogels te luisteren!

Waar kun je dit allemaal vinden: Aan de Provincialeweg N320 ligt ter hoogte van Ommeren op het landgoed den Eng het Streekmuseum Baron van Brakell. De baron was een bijzonder man. Daarover waren zijn tijdgenoten het eens. Een militaire loopbaan lag voor de hand voor een man van zijn stand, maar een ‘ongemak aan den voet’ weerhield hem daarvan. Hij werd boer, of liever landbouwpionier.

Baron van Brakell; Van Brakell (1768-1852) was niet alleen zijn tijd vooruit in het boerenbedrijf, maar ook in de omgang
met zijn pachters. De baron en zijn vrouw bewoonden Huize Den Eng.

Landgoed Den Eng besloeg in het midden van de 19e eeuw bijna 150 hectare. Het bestond uit bouwland, bos,
boomgaarden en grasland verspreid liggend in de omgeving. Het bos is later grotendeels veranderd in landbouwgrond en boomgaarden. Eind 19e eeuw resteerde slechts het huidige parkbos.

Het huidige huis, schuin tegenover het museum, staat op de plek van het in de Tweede Wereldoorlog verwoeste oorspronkelijke landhuis. Het echtpaar kreeg geen kinderen en liet al zijn geld na aan een fonds voor de behoeftigen in Meerten, een buurtschap ten zuiden van Lienden. Ook de bouw van het nieuwe museum werd uit de nalatenschap bekostigd.

Streekmuseum Baron van Brakell (De Betuwe zoals het was); Het streekmuseum geeft een aardig beeld van het wonen en werken in de West-Betuwe in vroegere tijden. Rond een plein hebben de bakker, klompenmaker, schoenmaker, slijter en drukker hun winkels en werkplaatsen. Landbouw en vooral fruitteelt was (en is nog steeds) belangrijk in de Betuwe. In de overige zalen zie je landbouwmachines en -gereedschappen. In de kelder staat een imposante collectie boerenwagens die
vroeger in het Rivierengebied werden gebruikt. Met enkele handelingen konden deze wagens als waren het moderne MPV’s gebruikt worden voor het vervoer van graan, personen en soms voor begrafenissen.

Grafeiland; Bij de receptie van het museum ligt een folder met een bomenlijst aan de hand waarvan je door het bosplantsoen, ook wel door Van Brakelle de ‘wandeling’ genoemd, wandelt. In het bos stond op een heuveltje zijn kerkje. In de vijver direct achter het museum ligt een eilandje, waar Van Brakell en zijn vrouw liggen begraven. Achter de vijver ligt nog een heuveltje, waar zijn paarden werden begraven. Dieper het bos in ligt een klein hertenkamp met damherten, pauwen en kippen en soms een konijn die door mensen gedumpt zijn.

Wat kun je allemaal in de buurt van dit bosje vinden:

Streekmuseum Baron van Brakell

>>> LEES MEER OVER Baron van Brakell

Klompenpad Batouwe

Boerenwinkel met lokale producten

Het Applecafe

Educatiecentrum over Betuws fruit

Kleine camping net naast het bos

Boerencamping een paar straten verder

Een minicamping net om de hoek

En nog een minicamping op een kilometer vanaf het bos

Cafetaria Calimero

Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen.

Gebroeders van Harn (Van Harn’s Speciaalzaak “DE ZWAAN”)

Gebroeders van Harn (Van Harn’s Speciaalzaak “DE ZWAAN”)

In het jaar 1879 werd door onze overgrootvader de Torenmolen ‘De Zwaan’ in Lienden aangekocht voor één van de zonen  (onze opa), waarmee de grondslag voor het bedrijf werd gelegd. De activiteiten toen bestonden voornamelijk uit het malen van graan voor de boeren (veevoer) en de bakkers. Naarmate de tijd vorderde werd het bedrijf uitgebreid tot een volledig foeragebedrijf met eigen mengerij en motormaalderij. Naast deze activiteiten is de familie altijd actief geweest in  het zoeken naar andere inkomstenbronnen. Te weten in willekeurige volgorde: Taxibedrijf, Brandstofhandel, Transport, Fietsenmakerij en wat nog meer.

Vanaf de laat jaren 50 kwam daar de detailhandel bij. Dit begon met een doos Jamin ijsjes, meegebracht Door Mevr. Van Harn van haar broer (Dhr. A.J. van den Brink) uit Amerongen die daar een kruidenierswinkel had.( Later de Witte winkel en op het Laatst de Jumbo en inmiddels gesloten).

Naast de ijsjes begon Mevr. Van Harn ook snoep, bier en Frisdrank te verkopen. De winkel was geboren. Naast de grootveevoeders werd het dan ook al gauw tijd om kleindiervoeders te verkopen. Dit gebeurt nog tot op de dag van vandaag. Naast deze dierenspeciaalzaak in de dop werden steeds nieuwe branches opgezocht die er in Lienden nog niet waren. Zo hebben we de meest vreemde combinaties gehad zoals, Kamerplanten, Perkgoed, kerstbomen, landbouwbestrijdingsmiddelen, Laarzen, klompen en (mode)schoenen, met natuurlijk ook nog de snoep, frisdrank en bier erbij. In 1976 moest er door het vroegtijdig overlijden van Dhr. A. van Harn een keuze gemaakt gaan worden. De keuze werd de winkel. De motormaalderij en mengerij gingen weg. De fouragehandel bleef beperkt achter. Inmiddels verkochten we naast de fouragehandel dus huisdier artikelen, tuinartikelen en Hengelsportartikelen. De sportartikelen kwamen erbij. Een volledig assortiment met ook schaatsen erbij. Bij de tuinartikelen kwamen ook de grasmaaiers en andere tuin en parkmachines erbij. In 1995 zijn we gestopt met het verkopen van sportartikelen. De schaatsen zijn tot aan de dag van vandaag gebleven. Inmiddels de grootste voorraad van de Betuwe en ver daarbuiten.

Anno nu wordt het bedrijf geleid door Dhr. G. van Harn en A.J. van Harn. 

Het assortiment nu omvat Dierenspeciaalzaak, Tropische en koudwatervissenHobby-veevoeders,  Hengelsportartikelen, Laarzen en lederen klompen) Tuinartikelen, Zaaizaden en pootgoed, Groente en kruidenplanten,  Tuin en Parkmachines, en Schaatsen. 


>>> WEBSITE VAN HARN

Eventjes een mars scoren

Eventjes een mars scoren

Als ik door Aalst rij en ik zie dit huis staan gaan mijn herinneringen terug naar mijn schooltijd in Kesteren, in de jaren tachtig zat hier namelijk een winkeltje in gevestigd. Een winkeltje met vooral snoep en koek, ja wel meer producten, maar in die tijd keek ik niet verder. Lekker op de terugweg naar huis een mars scoren, dat is mijn herinnering.

 

Steeds meer winkels verdwijnen uit het straatbeeld (Het Speelkado sluit dit jaar haar deuren)

Steeds meer winkels verdwijnen uit het straatbeeld (Het Speelkado sluit dit jaar haar deuren)

Even een brood halen, het klinkt zo simpel!

Maar tegenwoordig is om verschillende redenen even een brood halen niet zo simpel meer.

Alweer ruim vijftig jaar geleden geboren in het dorp Lienden (Huize Vredelust), op dat moment een dorpje van rond de 1500 – 2000 inwoners (denk ik). Het leven in de Betuwse dorpen speelde toen bijna in zijn geheel tussen de dijken af, één van de weinige uitstapjes was op schoolreisje met school. De meeste gingen toen der tijd richting Kesteren, Rhenen, Tiel en een enkeling op de fiets naar Veenendaal.

Je haalde je brood bij Jo de Voddoek, de schele bakker, de Vivo, SRV wagen van Zetten of bij Coen Baars en wat later bij de eerste supermarkt van het dorp de Super van Timmer. En wat was de keuze toen overzichtelijk, een volkoren bruin, een wit brood, een vloerbrood en een tijgerbrood (gesneden of ongesneden) en ging je op schoolreisje, kreeg je witte bollen mee, die in de middag lekker op temperatuur waren geworden.

Als je nu een winkel inloopt heb je de keuze uit tientallen soorten brood, met of zonder pitten, fijn volkoren, grof volkoren, meergranenbrood, lijnzaadbrood, tarwebrood, roggebrood, Speltbrood, glutenvrij brood, Desembrood, Knipwit, casinowit, tijgerwit, ciabatta, kaiserbroodjes: maisbrood met of zonder mais, brood is tegenwoordig in veel varianten verkrijgbaar.

Even een brood halen, het klinkt zo simpel, maar wat is er toch veel verandert in de Betuwse dorpjes.

Op dit moment nog steeds inwoner van Lienden heb ik gedurende de jaren veel in het dorp zien veranderen. Toen mijn dochter Amber zeven (1998) was stelde ze de vraag; toen jij zeven was, wat bestond er toen allemaal. Een mooie vraag, maar best wel confronterend, wat is het toch veel verandert sinds mijn onbezorgde jeugd.

Lienden is ondertussen ruim 3 keer zo groot geworden, veel kleine winkels uit mijn jeugd zijn verdwenen en de kleinschalige boeren zijn er niet meer. Was de tijd dat je bij Jo nog een kauwgombal kon halen voor een cent, Vivo paprikachips bij Wim, een Caramakplak bij de schele bakker, mee kon rijden met Vessem (paard en wagen), paar boodschappen bij Coen Baars, paar knopen bij (naam ben ik even kwijt), koekenpan bij Tins, foldertje drukken bij Harteman, snoekvisjes bij mevrouw van Harn, kleding laten stomen bij van Zetten, gebroeders Budding kwamen met hun groentekar langs, van Zetten reed nog op de SRV wagen, bandje laten plakken bij Juul en een paar spijkers kon halen bij Jan van Dam (zal er nog best een aantal vergeten zijn).

Maar ook op het sociale vlak, paaltjesvoetbal op het plein bij de waterstraat, zwembad kraken (ouders deden toen gewoon mee) bij mooi weer zwemmen in het Leeg of in de Lange Wei. Daarnaast veel activiteiten voor de jeugd, hutten bouwen tijdens de laatste week van de vakantie, dropping georganiseerd door de buurtvereniging, schaatsen bij Bart de Bom. En heel belangrijk, je kon overal onbezorgd buitenspelen, want de ouders hielden een oogje in het zeil.

Op latere leeftijd hielden een grote BBQ, kwamen we wat de kort, konden we tot in de nacht terecht bij Coby Budding. Eén keer per jaar ging het dak eraf bij het oranjebal (bijna het hele dorp danste op de muziek van de New Four) Konden gaan stappen in de buurt, ik zelf ging naar Kick 80 en andere naar de Roskam in Ommeren.

En iedereen kende mekaar en deden veel met elkaar.

Op dit is Amber 28, studeerde in Veenendaal, Utrecht en Nijmegen, gaat o.a. uit in Tilburg, bezoek een muziekfestival in Duitsland en plaats haar bestellingen / boodschappen overal in de hele wereld!

Tijdlijn dorpen gemeente Buren

jaren veertig – vijftig

In de jaren veertig en vijftig (in de jaren dat mijn ouders werden geboren) kweekte de meeste inwoners van een dorp hun groente zelf. Daarnaast hadden ze kippen voor de eieren en voor het vlees, sommige hadden een aantal varkens om vet te mesten en een koe voor de melk. Tussen 1945 en 1955 werden er veel baby’s geboren. De bekende Babyboom!

Dorpen in de Betuwe werden vanaf dat moment steeds groter. Het was de tijd dat er steeds meer ambachtelijke winkels zich in de dorpen gingen vestigen.

Jaren zestig

Vooral aan het einde van de jaren zestig en gedurende de jaren zeventig groeide de vraag naar nieuwe woningen gigantisch. De baby’s van de Babyboom kregen nu zelf kinderen. Dorpen in de Betuwe werden vanaf dat moment nog groter. Naast ambachtelijke winkels verschenen ook de eerste buurtwinkeltjes. Ruimte voor boeren met een gemengd bedrijf.

jaren zeventig – tachtig

Volgende stap, de auto werd voor veel gezinnen betaalbaar. Het waren de jaren dat veel buurtverenigingen ontstonden, er werd veel georganiseerd en de jeugd had voldoende plekken om zich bezig te houden.

Door de auto gingen veel mensen in plaats van de lokale winkel te bezoeken, inkopen doen in de “Stad”. De “vergeten” boodschappen haalde ze nog even snel bij de “Dure” lokale winkels.

Winkels in de dorpen verliezen op dat moment steeds meer klanten en na de intreding van de eerste “SUPERMARKTEN”, kwamen ze nog meer onder druk te staan.

jaren tachtig – 2010

Vanaf de jaren tachtig tot ongeveer 2010 is de trend: Hoe groter des te beter!

Kleine boeren verdwijnen, ze maken plaats voor grootschalige agrarische bedrijven.

En voor de mensen telt: Gemak onder één dak! Winkels verdwijnen in een rap tempo uit de dorpen.

Vanaf 2010

Vanaf +/- 2010 zijn er twee hoofdstromen op gang gekomen:

1. Gemak onder één dak XXXL!
De retailers zijn nog groter geworden, nu heeft de supermarkt een groenten-plein, brood uit eigen oven, enz. Ze bepalen de prijs, de scheefgroei tussen prijs boer / producent en prijs consument is nog nooit zo groot geweest

2. Thuis online shoppen
.
Nog meer winkels verdwijnen (in sommige dorpen kun je zelfs de eerste levensbehoeftes niet meer halen), veel winkels hebben moeite om hun hoofd boven water te houden, dorpen vergrijzen, zorgvraag stijgt, steeds meer mensen leven in eenzaamheid, jongeren vertrekken richting de stad, de scheiding tussen mensen met of zonder digitale kennis wordt steeds groter, de boer verkoopt zijn producten tegen een minimale prijs aan de retailer, de leefbaarheid en het welzijn van het platteland staat onder hoge druk!

Dus ben je op leeftijd en is je sociale netwerk niet zo groot, dan is het behoorlijk lastig om even een brood te halen!

En de toekomst van winkeltjes die nu nog aanwezig zijn, de toekomst zal het leren!

(column/verhaaltje – Wander van Laar – Lienden 7 juni 2019 – en geen taalwonder)

PS. Wim (Huishoudplein “het SpeelKado”) sluit binnenkort helaas zijn deuren, maar gaat wel verder met zijn verkoop via een webwinkel.

>>> LEES MEER

Quercus robur

Quercus robur

Quercus robur is de zomereik (Inheemse eik), de zomereik is een monumentale boom die in het verleden vaak als laanboom is toegepast.

Met zijn tot laag bij de grond reikende en brede kroon is een in het landschap alleenstaande Zomereik, Quercus robur, gemakkelijk te herkennen. De boom kan eeuwen oud worden en wordt dan ook van oudsher geplant om de omvang van een stuk grond dat een bepaalde eigenaar toebehoort aan te geven. We spreken dan van een scheiboom. In onze loofbossen speelt de zomereik ook een belangrijke rol naast de Wintereik en zijn familiegenoot de Beuk. Zomereik is goed te herkennen aan de twee lobben onderaan de bladschijf waar die aan de bladsteel aansluit. (Meer informatie over de zomereik ga naar: www.floravannederland.nl)

Quercus robur (Zomereik) trekt ontzettend veel dieren aan, het is één van de belangrijkste diervriendelijke boom in Nederland. Wel één nadeel en dat hebben we de afgelopen jaren goed kunnen ondervinden, de eikenprocessierups is er dol op!


Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen.

 

Lokale Febo

Lokale Febo

Nee geen snackmuur waar je een kroket of frikandel uit de muur kan trekken, maar een automaat waar je verse scharreleieren, aardappelen, uien en Betuwse Kakelroom. Verser dan vers, lokaler dan lokaal kan niet.

>>> LEES MEER

 

Ecoboerderij de Haan

Ecoboerderij de Haan

In oktober 2018 werd Ecoboerderij de Haan uit Ingen uitgeroepen als ondernemer van het jaar (gemeente Buren).Ondernemer van het jaar 2018 (Gemeente Buren)

Bij Ecoboerderij De Haan lopen de koeien zoveel mogelijk buiten, als ze in de winter op stal staan krijgen ze alleen gras, géén ‘krachtvoer’. Het weiland wordt bemest met stalmest, compost, Keltisch zeezout vol waardevolle mineralen – en met magnesium (Zechsal). De koeien krijgen alleen gras, klaver, kruiden, hooi en luzerne, een plant uit de vlinderbloemenfamilie. Ze krijgen water dat is gevitaliseerd met een AA OB Massa Schelpkalk Vitaliser, aangevuld met Keltisch zeezout. Door het strooien van zeezout brengt De Haan alle waardevolle grondstoffen uit de oceaan weer terug, grondstoffen die in de loop der jaren zijn uitgespoeld naar de zee. Op de melktank is bovendien een speciale ‘melkvitaliser’ gemonteerd.

Ecoboerderij De Haan is de eerste biologisch gecertificeerde boerderij met A2/A2-melk. Onder Skalnummer 023287 werd de goedkeuring verstrekt. Daarmee verklaart Skal Biocontrole uit Zwolle dat Ecoboerderij De Haan qua “teeltareaal, teelt van veevoedergewassen, runderen en melk” als ‘biologisch‘ mag worden aangemerkt.

>>> LEES MEER

 

Healthclub Juliën

Healthclub Juliën

Betuwse ouderen in beweging

BOiB of te wel, Betuwse ouderen in beweging, zo worden de sporters genoemd die bij Healthclub Juliën wekelijks 1 of 2 maal in de week in beweging komen. In de Covid-19 periode ligt het allemaal wat moeilijker. Deze week echter zijn medewerkers van Juliën “On route” gegaan en hebben Naomi de Groot en Carsten Aalbers een 70 enveloppen weggebracht met daarin een weekprogramma, wat in en om het huis uitgevoerd kan worden.

Ook in deze tijd geldt dat stilzitten geen optie is, blijf in beweging is het devies, juist nu, nu een hoge weerstand zeer wenselijk is ter preventie van het corona virus, maar natuurlijk ook tegen andere ziekten. Er werd afgereisd naar Zoelen, Tiel, Maurik, Lienden, Kesteren, Ochten en Dodewaard, waar allen BOiB-ers wonen die nu even tijdelijk niet terecht kunnen bij HC Juliën.

>>> LEES MEER


Deze upload is ingediend door Healthclub Juliën is al sinds 1989 een club waar men terecht kan voor sport- en gezondheid. De club herbergt vele vormen van activiteiten, waaronder zeer veel een preventief karakter hebben. Ook gehuisvest onder hetzelfde dak zijn o.a. fysiotherapie Sylvia Crum en diëtistenpraktijk Eetstijl, waardoor ook heel makkelijk multidisciplinair gewerkt kan worden en we elkaars kennis kunnen gebruiken..

Ezels

Ezels

Wanneer je van Ommeren naar Ingen rijdt, dan kom je in de weide naast de benzinepomp van Van Wijk ezels tegen. Volgens mij de ezels van familie Pronk, voorheen de Ezelboer van dierentuin Ouwehand. Mooie lieve dieren.

Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen.

Vincent van Goghstraat

Vincent van Goghstraat

De straat waar ik ben opgegroeid, een hele fijne en onbezorgde tijd. Begin jaren zeventig kwamen hier de zogenaamde babyboomers wonen, gevolg; een kinderrijke buurt waar je met vriendjes en vriendinnetjes lekker kon voetballen, tikkertje, verstoppertje spelen en ja we hebben er zelfs ook weleens geschaatst.

De families die ik mij o.a. kan herinneren zijn: Familie Arends, Familie Riemsdijk, Familie Burgers, Gijs en Marie, Familie Septer, Familie van Beusichem, Familie Bruinhorst, Familie van Beek, Familie van den Berg, Familie Berends, Familie Honders, Familie van Eck, Familie van Doorn, Familie den Otter, Familie van den Brink, Familie van Kalkeren, Familie Timmer, Familie van Tuil en er waren er meer, maar die komen nu even niet boven drijven.

De meeste inwoners van toen zijn bijna allemaal uit de straat verdwenen, een aantal zijn verhuist en ook een aantal zijn overleden. Ook mijn ouders (Teus en Pop) zijn er helaas niet meer en dat maakt het voor mij tot op de dag van vandaag lastig om door deze straat te gaan.

Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen.

Wolf in de Betuwe?

Wolf in de Betuwe?

Wolf in Lienden? (Gemeente Buren, Betuwe)

Gisteren een lekkere wandeling gemaakt met dochterlief (Amber van Laar), van alles gezien en lekker genoten van de schitterende omgeving, maar. Maar toen kwamen we dit tegen bij boomkwekerij Tijssen in de Haagsestraat (net na het nieuwe kerkhof).

Het is een zeer grote voetafdruk, Amber heeft schoenmaat 39, dus het lijkt mij van een wolf (of van een zeer grote hond, kan natuurlijk ook).

Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen.

Kunstwerk ‘Stoelen’  Ravenswaaij

Kunstwerk ‘Stoelen’ Ravenswaaij

Op de Lekbandijk staat het kunstwerk ‘Stoelen’ uit 2006, oorspronkelijk waren het 7 bronzen stoelen, maar eind 2009 zijn bij twee afzonderlijke incidenten de bronzen stoelen afgezaagd en meegenomen. Waarschijnlijk omgesmolten, vanwege de waarde van het brons. Helaas vergoedde de verzekering maar een deel van het bedrag en konden er i.p.v. 7, maar 4 stoelen teruggeplaatst worden. Om herhaling van de diefstal te voorkomen, zijn er 4 stoelen uit ijzer gegoten teruggezet. 


Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen..

Kasteel / Landgoed Vredestein

Kasteel / Landgoed Vredestein

Kasteel / Landgoed Vredestein; Op deze plek stond sinds de 14e eeuw achtereenvolgens een klooster, een kasteel en een landhuis. Willem van Oranje was kasteelheer, maar schonk het aan de Drost van Buren. Het landgoed strekte zich uit van de Kerk in Zoelmond tot over de dijk van Ravenswaaij. Het schitterende landhuis werd rond 1870 gesloopt volgens het testament van heer Engelbert. Naar verluidt, uit wraak omdat z’n vroeg overleden vrouw Engelbertha (getrouwd onder huwelijkse voorwaarden, het landhuis aan haar familie in Denekamp naliet. Zelf leefde hij een uitbundig leven in Parijs. Engelbertha is als doopsgezinde,
volgens haar wens in Maurik begraven. Klik op deze
Link naar het
prachtigste buitenhuis ooit gezien.

Vanaf de Lekdijk bij Ravenswaaij zie je nog her en der kuilen, laagten en droge beddingen in het landschap, maar van de waterpartijen zelf is niets meer te bespeuren. Hopelijk zal de passerende wandelaar in de nabije toekomst nog eens kunnen wegdromen bij een informatiebord over dit unieke landgoed Vredestein. Dijkje, vanaf de weg ziet u een laag dijkje, hoorde dit dijkje bij Vredestein? De boerderij met de gelijkluidende naam Vredestein, halverwege de Donkerstraat, staat aan de rand van dit gebied, maar dateert uit 1936.


Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen..

De Korenbloem

De Korenbloem

De Korenbloem is een in 1775 gebouwde korenmolen aan de Molenstraat in het Gelderse Zoelen (gemeente Buren). Hij verving een eerdere standerdmolen op dezelfde plaats. De molen behoorde vroeger tot de goederen van de Heerlijkheid Zoelen. In 1971 kocht de toenmalige gemeente Zoelen de Korenbloem. In 1975 is de molen gerestaureerd, waarbij de fundering van de vroegere standerdmolen is aangetroffen. Deze is nu in de bestrating gemarkeerd.

>>> Meer informatie over deze molen


Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen..

Het Heerenlogement

Het Heerenlogement

Restaurant en theater Heerenlogement (binnenkort ook hotelkamers). Het monumentale pand kent een rijke geschiedenis en vele namen sinds de 16e eeuw. In het pand was eerder een herberg, bierbrouwerij en slijterij gevestigd en later is een koetshuis aangebouwd. Eerdere namen zijn: ‘Die blauw Camer’. Vanwege de jaarlijkse paardenmarkt sinds de 15e eeuw die (nu nog steeds!) op de markt gehouden wordt, is het in 1615 tot ‘Het Sweerte Peert’ gedoopt. Daarna is ook de naam De Valck en het Witte Peert
gebruikt. In het 
theater staan regelmatig grote theaternamen. Door tijdig ingrijpen van de gemeente, is dit historische pand behouden gebleven. 


Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen..

Kerk Zoelmond

Kerk Zoelmond

 In 1404 werd door één der heren van Buren in Zoelmond een kapel gesticht die op 30 juni 1420 tot kerk werd verheven. In dat jaar werd de kerk gewijd aan de evangelist Johannes en werd toen een parochiekerk. Voor meer informatie zie de navolgende link: Beusichem en Zoelmond. Dat de Zoelmondse bevolking niet met zich laat sollen bleek in 1777. Een gezant van de overheid werd opgesloten in de pastorie achter de kerk. Aankondigingen gingen toen per gezant. De boodschap beviel de bevolking niet en ze sloten hem op. In 1952 werd het Kerkgebouw en toren onder leiding van architect “Symons” gerestaureerd. In 1972 gingen de Kerken van Zoelmond en Beusichem net als in vroegere tijden (nu wegens financiële omstandigheden) over tot een samenwerking. Recent is het gebouw
aangepast en heeft het meer een dorpsfunctie gekregen.

 

Deels andere functie: Het Betuws Hart, ontstaan uit de behoefte om de kerkgebouwen in Beusichem en Zoelmond te behouden. Ze organiseren evenementen en regelen de verhuur van de zalen in de gerenoveerde kerk van Zoelmond. Het is de moeite waard om de functie van deze Kerk te verkennen. Het biedt vele mogelijkheden.


Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen..

Mandarijneend

Mandarijneend

Vreemde eend in de bijt

Vroeger zag ik ze weleens bij een dierenwinkel of in een eendenvijver, maar tegenwoordig kom je ze op meerdere plekken in Ingen tegen. De Mandarijneend.

De Mandarijneend is een exotische verschijning die je eigenlijk niet in Nederland zou verwachten. Oorspronkelijk komt hij dan ook voor in Oost-Azië. Maar mandarijneenden zijn vanwege hun kleurrijke en fijne uiterlijk een geliefde toevoeging aan watervogelcollecties. Ontsnapte vogels uit dergelijke collecties broeden sinds eind vorige eeuw ook in Nederland en dus sinds kort ook in Ingen. Het mannetje is opvallend getekend en heeft sierlijke oranje veren die boven het achterlijf uitsteken.


Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen..

Akkerdistel

Akkerdistel

De akkerdistel (Cirsium arvense) is een in Nederland veel voorkomende distel (vederdistel). Een echte hommel en bijenplant, daarnaast zijn vinken, groenlingen en de putters er ook dol op.

De akkerdistel kom je vooral tegen op open, vochtige, zeer voedselrijke, omgewerkte grond.

Wilt u een filmpje bekijken van de Akkerdistel, klik dan op; FILMPJE

6 augustus 2019 – Buurtschap Aalst (Lienden)


Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen.

Kraailook

Kraailook

Vanaf juni tot in september kun je grappige bolletjes tegen komen op lange groene stengeltjes. In het begin paars-groene tot wijnrode bolletjes met kleine lila-roze bloemetjes en later donker paarsrode bolletjes met groene sprietjes erop (kop met haar).

Dit grappige plantje is Kraailook (wilde uitjes) of zoals ik het vroeger noemde uiengras. Al vroeg in het voorjaar verschijnen de frisgroene stengeltjes (blad) boven de grond. Ik zou zeggen, proef het eens, de smaak heeft een beetje weg van bieslook, maar is wat scherper en pittiger.

Kraailook, komt in de Betuwe vooral voor op dijkhellingen en in de uiterwaarden. Kraailook staat graag op een zonnige tot een licht beschaduwde plek. De grond mag wat vochthoudend zijn, liefst voedselrijk en kalkrijk (vandaar dat je dit plantje in de klei kunt vinden). In het vroege voorjaar vallen ze ook op, want kraailook groeit in het voorjaar harder dan het gras.

In het Fries heet dit plantje Wylde sipel, in het Frans Ail des vignes, in het Engels Wild garlic, Crow Garlic, Wild Onion, in het Duits Weinberg-Lauch en in het Latijns Allium vineale

De naam Allium komt van het Griekse aglis, dat is ontstaan uit glis (iets kroms of rond), dat verwijst naar de bol van de looksoorten. Allium zou echter ook afkomstig kunnen zijn van het Keltische all, wat warm, scherp of brandend betekend. Vineale betekent wijnachtig of wijnkleurig (dit verwijst naar de wijnrode bloembolletjes of broedbolletjes).
De ondergrondse uienbol van Kraailook is eetbaar, maar ook het blad kan in de keuken gebruikt worden, bijvoorbeeld in soep, over aardappelen gestrooid of in een salade verwerkt (wel het jonge blad gebruiken, met name in het vroege voorjaar, oude blad / stengels worden hard en taai).De gewone melkdistel kan tot 1,5 meter hoog worden en bloeit met gele bloemen vanaf juli tot de eerste nachtvorsten. De gewone melkdistel groeit het liefst op zonnige, vochtige plekken en in een voedselrijke grond.

De gewone melkdistel kom je vooral langs de sloot tegen (je komt ze ook wel tegen in moestuinen, vaak in de buurt van de composthoop).

De stengels van de gewone melkdistel zijn hol.


Deze upload is ingediend door Wander van Laar, Buitenmens met passie voor groen.

Ooievaars

Ooievaars

Heel bijzonder, tenminste ik had het in Lienden nog niet eerder gezien. Een ooievaarsnest in een boom, dus niet een nest wat door mensenhanden al een beetje opgebouwd was, maar helemaal door de ooievaars zelf gebouwd.


Deze upload is ingediend door Wander van Laar, buitenmens met passie voor groen!.

Akkerwinde (pispotje)

Akkerwinde (pispotje)

Akkerwinde

De akkerwinde (Convolvulus arvensis) is een klimplantje uit de windefamilie. De Akkerwinde kom je vooral langs wegen en paden tegen, de grond is hier wat vast en daar houd deze woekeraar van. De stengels winden zich tegen de wijzers van de klok in om dingen heen.

De bloemen zijn rond de 3 cm groot en geuren heerlijk. Van begin juni tot ver in de herfst staan ze in bloei (juli de meeste bloemen). Soms zijn ze helemaal wit, soms wit met roze en een andere keer zijn ze helemaal roze (per plant verschillend).

filmpje akkerwinde

 


Deze upload is ingediend door Wander van Laar – Buitenmens met passie voor groen.

Smalle aster

Smalle aster

De Smalle aster (Aster lanceolatus) kom je vooral op vochtige tot natte, matig voedselrijke tot voedselrijke grond tegen en dat vooral op een zonnige plek. Deze Aster kent zijn oorsprong in Noord-Amerika, maar is hier al vele jaren verwilderd. Deze wit bloeiende aster is op zijn mooist in de maanden juli en augustus.

Deze inheemse plant kwam ik op de rijndijk in Aalst (Lienden) tegen (dijkvlak Bomenman Lienden).

Filmpje smalle aster

 


Deze upload is ingediend door Wander van Laar – Buitenmens met passie voor groen.

Geel walstro

Geel walstro

Geel walstro of zoals het plantje vroeger werd benoemd, echt walstro (Galium verum). In het Fries Giel slyt, in het Engels Lady’s Bedstraw, in het Frans Gaillet jaune en in het Duits Echtes Labkraut.

Vooral op dijkhellingen kun je de gele stervormige bloemen vinden van de Geel walstro en de witte stervormige bloemen van Glad walstro, Galium mollugo, vinden.

De bloemetjes hebben een zoete geur. en uit de wortels kan een rode verfstof gewonnen worden, maar ook de bloemen worden als gele verfstof gebruikt.

Met regelmaat kun je de rups van groot avondrood (Deilephila elpenor) op de Geel walstro tegenkomen. Deze grijze rups wordt tot 8 centimeter groot wordt “olifantsrups” genoemd en trekt bij verstoring zijn kop iets in en beweegt dan de ‘nek’ heen en weer.

Vroeger werd Geel walstro of bedstro gebruikt als middel
tegen vlooien en werd daarom tussen de lakens gelegd. Naast gebruik tegen vlooien werden de bloemetjes ook gebruikt om de was lekker te laten ruiken.

Om de was lekker te laten ruiken, kun je ook o.a. de bloemen van: lavendel, lievevrouwebedstro, boerenwormkruid, rozenblaadjes, lelietje-der-dalen, tijm, citroenkruid, kamille en rozemarijn gebruiken (Doe de bloemetjes in een linnen zakje en legt het tussen de schone was, heerlijk!).

 


Deze upload is ingediend door Wander van Laar – Buitenmens met passie voor groen.

Speerdistel

Speerdistel

De speerdistel vormt een bladrozet, in het voorjaar komen de stengels die uiteindelijk tussen de 60 tot 120 cm hoog worden. De onderzijde van het blad is spinnenweb-achtig behaard. Het blad heeft wat weg van een speer en hebben een omgerolde rand. De speerdistel bloeit met 3 tot 5 cm grote paarse bloemen. De bloei van de speerdistel duurt van juni tot eind september.

De speerdistel heeft scherpe en grote stekels. De speerdistel komt voor in weilanden, bermen en op dijken. De speerdistel is ook als sierplant in gebruik. De speerdistel is rijk aan nectar en wordt graag bezocht door de bijen, hommels, vlinders en zweefvliegen. De Distelvink (Puttertje) is dol op het zaad.

filmpje speerdistel

 


Deze upload is ingediend door Wander van Laar – Buitenmens met passie voor groen.

Aardaker

Aardaker

De aardaker (Lathyrus tuberosus) kom je vooral tegen op kalkrijke grond (rivierklei) In de Betuwe vooral op de dijken (schrale grond).

De knolletjes werden vroeger net als aardappels gekookt of net als tamme kastanjes gepoft. In de zestiende eeuw maakte ze van de bloemen parfum.

Dit Filmpje van de Aardaker is gemaakt op de rijndijk (Aalst – Lienden)

 


Deze upload is ingediend door Wander van Laar – Buitenmens met passie voor groen.

Wilde cichorei

Wilde cichorei

Wilde Cichorei

En opeens zijn de Betuwse bermen blauw! Zeker in de ochtend, want vooral bij hete zonnige dagen zijn de bloemen van de Wilde cichorei in de middag alweer verdwenen.

De meeste mensen hebben wel eens van de naam Cichorei gehoord, maar dat gekoppeld aan een plant dat niet.


Cichorei is vooral bekend omdat deze inheemse plant bij geneeskundige middelen wordt gebruikt bij geneesmiddelen voor maag- en leverklachten, verstoppingen en een gebrek aan eetlust. Maar ook als versterking- en kalmeringsmiddel.

De wortels van de Wilde cichorei (in geroosterde en gemalen vorm) werden in de negentiende eeuw en in de periode van de Tweede Wereldoorlog gebruikt als koffievervanger (surrogaatkoffie), dit vanwege het hoge gehalte aan insuline.

In 1946 schreef de Heer H. Uittien over het gebruik van cichorei als vervanger voor koffie: ‘Het is een verdriet voor de menschen’. Hij kende een oude man die het surrogaat pakje ‘Sjacherijn’ of ‘Verdriet’ noemde, nee dan liever een ‘Bakkie troost!

Witlof is net als roodlof, een variëteit van cichorei. Ook andijvie is een cichorei-achtige.

Naast de naam Wilde cichorei, staat deze inheemse plant ook bekend onder de naam wegenwachter. In het Fries Sûkerei, in het Engels Chicory, in het Frans Chicorée sauvage en in het Duits Wegwarte.

De Wilde Cichorei staat graag in een verdichte kalkrijke grond, vandaar dat je deze inheemse plant vooral in bermen kunt vinden.


Deze upload is ingediend door Wander van Laar – Buitenmens met passie voor groen.